Likwidacja ZFE we Francji: co proponowane pięcioletnie zawieszenie oznacza dla kierowców

0
16

Projekt ustawy, przedstawiony we francuskim Zgromadzeniu Narodowym w lutym, prawdopodobnie zakłóci obecny kurs polityki transportu miejskiego. Propozycja zawiesiłaby na pięć lat strefy niskiej emisji, zwane we Francji ZFE. Strefy te są obecnie tworzone w kilku dużych miastach Francji, a ich celem jest stopniowy zakaz wjazdu najstarszych i najbardziej zanieczyszczających środowisko samochodów w obszarach centralnych.

Teoretycznie logika ZFE jest prosta: ograniczyć wjazd samochodom z silnikiem Diesla i benzyną o wysokiej emisji i zmusić ludzi do korzystania z czystszych alternatyw. Celem jest poprawa jakości powietrza i promowanie elektryfikacji. Jednak rzeczywistość jest bardziej złożona. Projekt ustawy pojawia się w obliczu rosnących skarg ze strony całego spektrum politycznego i klas społecznych.

Kierowcy są sfrustrowani. Czują, że ich nawyki związane z podróżowaniem są karane. Lokalni urzędnicy wybrani w wyborach stawiali opór, argumentując, że mandat ignoruje lokalne realia gospodarcze. Eksperci ds. mobilności wyrazili obawy, że wdrożenie było zagmatwane i słabo skoordynowane. Obywatele są oburzeni tym, co postrzegają jako dyskryminację społeczną. Twierdzą, że ta polityka niesprawiedliwie karze osoby, których nie stać na przejście na pojazdy elektryczne.

„Ten dokument ma na celu odniesienie się do krytyki ze wszystkich stron, w tym zmotoryzowanych, władz lokalnych, a także ekspertów w dziedzinie transportu i obywateli, którzy obawiają się, że środek ten zostanie odebrany jako niesprawiedliwy”.

Napięcie występuje pomiędzy pilną potrzebą ochrony środowiska a sprawiedliwością społeczną. Francja aktywnie wdraża sieci ZFE. W ostatnich latach miasta takie jak Paryż, Lyon i Lille zaostrzyły przepisy. Rezultatem jest mozaika zasad, które często się zmieniają. Jest to problem dla osób jeżdżących starszymi samochodami.

Proponowane moratorium wstrzymałoby te nowe ograniczenia. Daje czas. Przez pięć lat obecny stan wdrożenia ZFE pozostanie niezmieniony, ale nie zostaną wprowadzone żadne nowe ograniczenia. Zawieszenie reaguje bezpośrednio na luz. Przyznaje, że koszty społeczne transformacji stały się zbyt wysokie, aby je ignorować.

Czy to zwycięstwo ruchu anty-ZFE? A może jest to potwierdzenie, że polityka wymaga całkowitej zmiany? Ta ustawa oferuje to drugie. Oznacza to, że obecny model jest uszkodzony. Nie chodzi tylko o zakaz ruchu samochodów. Dotyczy sposobu, w jaki miasta zarządzają przestrzenią, zanieczyszczeniami i równością.

Na pierwszy plan wysuwa się szersze zagadnienie zielonej polityki. Jak możemy dokonać zmian, nie zostawiając ludzi w tyle? Doświadczenia francuskie dały nam bolesną lekcję. Możemy nakazać czystsze powietrze. Jeśli jednak ludzie uwierzą, że cena jest niesprawiedliwa, wola polityczna ulegnie załamaniu.

Wdrożenie definiowane przez chaos

Logika tworzenia stref niskiej emisji (ZFE) powinna być prosta. Ograniczyć dostęp bardziej ekologicznych pojazdów do centrum miasta. Chroń powietrze. Ale co z realizacją? Kompletny bałagan.

Niektóre miasta wymagają ścisłych harmonogramów. W innych miejscach zasady zostały zamrożone ze względu na rosnącą presję lokalną. Dijon zapowiedział wprowadzenie ZFE, ale je zawiesił. Tulon ogłosił ograniczenia, a następnie je zniósł. Orlean, Le Mans, Amiens, Perpignan – wszystkie te miasta wydają się być wyjątkami od reguły, a w praktyce zasada ta jest niekonsekwentnie przestrzegana.

Gdzie więc są te strefy niskiej emisji i jakie są obecne przepisy? Przeciętny kierowca może się tylko domyślać. Co jest dozwolone? Co jest zabronione? Brak przejrzystości tworzy biurokratyczną mgłę, która nie służy niczyim interesom.

Koszty społeczne zielonych mandatów

Prawdziwym problemem nie jest tylko zamieszanie. To niesprawiedliwe.

ZFE ma znaczący wpływ na gospodarstwa domowe o niskich dochodach. Dla wielu francuskich rodzin wymiana starego samochodu na model hybrydowy lub elektryczny jest zupełnie wykluczona. Dotyczy to nawet sytuacji, gdy Twój obecny samochód jest w dobrym stanie i pomyślnie przeszedł przegląd techniczny.

Kierowcom tym skutecznie uniemożliwia się wjazd do centrum miasta. Bez dostępnych opcji lub znaczącego wsparcia przejście może wydawać się bardziej karą niż szansą. Ci, których nie będzie stać na modernizację swojego samochodu, zostaną ukarani.

Czy transformacja ekologiczna ignorująca realia gospodarcze nie jest po prostu niesprawiedliwa?

Jakość powietrza już się poprawiła

Nacisk na zaprzestanie wprowadzania stref niskiej emisji opiera się na prostym fakcie historycznym: powietrze w wielu francuskich miastach stawało się czystsze na długo przed wprowadzeniem tych stref restrykcyjnych. Zwolennicy opóźnienia argumentują, że narracja kryzysowa ignoruje dwie dekady stałego postępu. Dane nie kłamią. Od 2005 r. poziom tlenku azotu spadł o około 60%. Stężenie drobnych cząstek spadło o ponad połowę.

To nie była magia. Nie było to wynikiem ostatnich dekretów biurokratycznych. Był to naturalny proces aktualizacji floty pojazdów. Były to ciągłe udoskonalenia techniczne ze strony producentów. Samochody po prostu stały się czystsze, to wszystko. Wprowadzenie stref niskiej emisji (ZFE) włączyło się w proces, który był już bardzo zaawansowany. Rzeczywisty wpływ tych stref pozostaje przedmiotem intensywnej debaty, ponieważ wydaje się, że rozwiązują one problem, który został już rozwiązany przez siły rynkowe i technologię.

Groźba automatycznych kar finansowych

Następnie istnieje mechanizm egzekwowania, który zamienił niepokój w gniew. Do 2026 roku system przejdzie na w pełni zautomatyzowane przygotowywanie protokołów. Oznacza to, że za działania policji będą odpowiadać fotoradary i czytniki tablic rejestracyjnych. Nie trzeba będzie cię zatrzymywać. Nie będziesz musiał być zauważany. Jeśli Twój samochód stoi na obszarze o ograniczonym dostępie, system zeskanuje Twoją tablicę rejestracyjną, porówna ją z bazą danych i wystawi mandat.

Zagrożenia w tym przypadku nie są teoretyczne. Błędy się zdarzają. Liczby nie są odczytywane prawidłowo. Dane stają się nieaktualne. Mieszkaniec może otrzymać mandat za samochód, którego już nie posiada, lub za samochód osoby odwiedzającej, która nie znała szczegółowych zasad obowiązujących na terenie, przez który kiedyś przejeżdżał. Strach przed niesprawiedliwą karą jest dotkliwy. Krytycy dostrzegają jednak mroczniejszą motywację za retoryką ekologiczną. W miarę narastania kar samorządy lokalne zyskują nowe, niezawodne źródło dochodów. To posunięcie nie przypomina inicjatywy w zakresie zdrowia publicznego, a bardziej podatku od mobilności dla tych, których nie stać na nowy samochód.

Ponowne przemyślenie przejścia

Propozycja zawieszenia tych stref na pięć lat nie jest odmową walki ze zmianami klimatycznymi. Jest to wymóg innej strategii. Jest to argument za podejściem sprawiedliwym społecznie, przejrzystym i dostosowanym do rzeczywistych ludzkich zachowań. Obecny model wydaje się karny. Polega na nakładaniu ograniczeń, a nie na oferowaniu realnych alternatyw.

Istnieje coraz większa zgoda co do tego, że polityka ochrony środowiska musi przejść od sankcji do wsparcia. Napędzaj zmianę zachowań poprzez lepszą infrastrukturę, dostępne alternatywy i jasne zachęty. Nie karz tylko tych, którzy pozostali. Ta przerwa pozwala na ponowną ocenę. Pyta, czy możemy osiągnąć cele środowiskowe bez alienacji tych samych ludzi, których staramy się chronić. Efektywnej ekologii nie można budować w opozycji do społeczeństwa. Trzeba to z nimi zbudować. Pozostaje pytanie, czy politycy posłuchają, zanim kary staną się jedyną polityką, która ma znaczenie.