Nowe badania sugerują, że niektóre bakterie są w stanie przetrwać ekstremalne siły uderzenia asteroid, potencjalnie umożliwiając rozprzestrzenianie się życia między planetami. Eksperyment laboratoryjny opublikowany 3 marca w czasopiśmie PNAS Nexus wykazał, że odporne bakterie Deinococcus radiodurans są w stanie wytrzymać ciśnienie symulujące uderzenie asteroidy – ciśnienie do 29 000 razy wyższe od ciśnienia atmosferycznego na poziomie morza na Ziemi – przy wskaźniku przeżycia sięgającym 95%.
Eksperymentuj z „kanapką”
Naukowcy symulowali uderzenia asteroid, umieszczając D. radiodurans pomiędzy dwiema stalowymi płytami i poddawanie ich intensywnemu ściskaniu. Testowane ciśnienie (1,4 do 2,9 gigapaskala) zostało skalibrowane tak, aby odzwierciedlało siły, które mogą wyrzucić drobnoustroje z planety takiej jak Mars podczas uderzenia z dużą prędkością. Poprzednie badania wykazały znacznie niższy współczynnik przeżycia, ale ten eksperyment wykazał, że znaczny procent bakterii nie tylko przeżył, ale także szybko wyzdrowiał.
Dlaczego to ma znaczenie: zanieczyszczenie planet i poszukiwanie życia pozaziemskiego
Konsekwencje tego badania są dwojakie. Po pierwsze, podkreśla potrzebę zachowania szczególnej ostrożności podczas misji powrotnych próbek planetarnych. Jeśli drobnoustroje mogą przyczepić się do asteroid, rygorystyczne protokoły sterylizacji stają się jeszcze ważniejsze, aby zapobiec bezpośredniemu skażeniu – przypadkowemu wprowadzeniu życia na Ziemi do innych światów – lub odwróceniu skażenia – ryzyku wprowadzenia obcych drobnoustrojów na Ziemię.
Po drugie, poszerza naszą wiedzę o tym, jak życie może poruszać się w przestrzeni. D. radiodurans jest znany ze swojej niesamowitej odporności, gdyż przetrwał już trzy lata wystawienia na trudne warunki poza Międzynarodową Stacją Kosmiczną. Badanie to sugeruje, że uderzenia asteroid mogą być realnym mechanizmem panspermii, czyli hipotezy mówiącej, że życie może rozprzestrzeniać się po całym wszechświecie poprzez skały lub inne ciała niebieskie.
Regeneracja i adaptacja
Bakterie, które przeżyły, wykazały wyraźną reakcję fizjologiczną na symulowane wstrząsy. Zespół odkrył, że drobnoustroje wystawione na działanie wyższego ciśnienia przedkładały naprawę DNA i wchłanianie żelaza nad reprodukcję, co wskazuje na skupienie się na natychmiastowym przetrwaniu, a nie na reprodukcji. To zachowanie ilustruje niezwykłą zdolność adaptacji tych ekstremofili.
To badanie nie dowodzi, że życie porusza się pomiędzy planetami, ale pokazuje, że jego warunki są prawdopodobne. Ekstremalna długowieczność niektórych organizmów sugeruje, że transfer międzyplanetarny jest nie tylko możliwy, ale być może częstszy niż wcześniej sądzono.
Wyniki podważają konwencjonalny pogląd na temat granic życia i otwierają nowe możliwości badania potencjału przenoszenia drobnoustrojów między ciałami planetarnymi.
