William Batson studiował nie tylko biologię. Stworzył nową dyscyplinę. Ukuł termin „genetyka” w 1905 roku, a jego dziedzictwo jest kontrowersyjne, pomysłowe i głęboko ludzkie. Był brytyjskim biologiem, który rzucił światło na mało znane eksperymenty Gregora Mendla z groszkiem, chociaż nie chciał uznać fizycznej rzeczywistości chromosomów.
Urodzony w 1861 roku w Whitby w Yorkshire, Bateson był początkowo zagorzałym ewolucjonistą. Nie szukał genów, ale mechanizmów zmian. Do 1885 roku, opierając się na badaniach embriologicznych, argumentował, że strunowce wyewoluowały z prymitywnych szkarłupni. Była to opinia kontrowersyjna, ale ostatecznie zyskała powszechną akceptację. Miał jednak inne pomysły na temat tego, jak zachodzi ewolucja. W 1894 roku opublikował Materiały do badania zmienności, w których argumentował, że gatunki nie zmieniają się w wyniku powolnych, ciągłych procesów. Objawy pojawiają się i znikają spazmatycznie. Ciągła zmienność.
Uświadomił sobie, że jeśli cecha pomija pokolenie, nie można jej wyjaśnić bez zrozumienia dziedziczności. Dlatego zajął się selekcją. Zaczął eksperymentować z roślinami i zwierzętami, aby odkryć niewidzialne zasady dziedziczenia.
Odrodzenie Mendla
Punkt zwrotny nastąpił w roku 1900. Batson natknął się na artykuł zatytułowany „Eksperymenty z hybrydami roślinnymi”. Został napisany 34 lata temu przez austriackiego mnicha Gregora Mendla. Badania Mendla dotyczące grochu zostały zignorowane. Została odkryta niezależnie w tym samym roku przez Hugo de Vriesa, Carla Corrensa i Ericha von Tschermaka, ale Bateson odkrył to, co przeoczyli inni. Zauważył, że skutki jego skrzyżowań całkowicie pokrywają się z opisem Mendla.
Mendel pokrótce wyjaśnił, w jaki sposób przekazywane są cechy. Batson został ich mistrzem w Anglii. Przetłumaczył artykuł na angielski i przez następne dziesięć lat udowadniał, że Mendel miał rację. Nie tylko powtarzał eksperymenty. Rozszerzył je.
Bateson wraz z Reginaldem Punnettem opublikował wyniki za lata 1905–1908. Rozszerzyli zasady Mendla na zwierzęta, zwłaszcza drób. Odkryli, że pewne cechy są dziedziczone razem. To zdarzało się cały czas. Wydawało się, że narusza to prawa Mendla. Nazywali to sprzęgłem.
Debata na temat chromosomów
Później sprzęgło znalazło logiczne wyjaśnienie. Okazało się, że geny położone blisko siebie na tym samym chromosomie pozostają razem. Ale Batson nie widział tego w ten sposób. Odrzucił wyjaśnienie zaproponowane przez słynnego genetyka Thomasa Hunta Morgana. Morgan przedstawił teorię dziedziczenia chromosomowego. Batson nie zgodził się na to.
Dlaczego? Bateson zaproponował oscylacyjną teorię dziedziczności. Oparł je na prawach siły i ruchu. Była to koncepcja zakorzeniona w fizyce, a nie biologii. Otrzymała niewielkie uznanie. Większość naukowców popierała Morgana. Odmowa Batesona uznania fizycznego podłoża genów pozostawiła go w pewnym stopniu odizolowanym, ale nie przerwała jego pracy.
Utworzenie Instytutu
W 1908 roku Bateson został profesorem biologii na Uniwersytecie Cambridge. Opuścił ten wydział w 1910 roku. Zdecydował się stanąć na czele Instytutu Ogrodniczego im. Johna Innesa w Merton w południowym Londynie. Instytut później przeniósł się do Norwich. Przekształcił go w ośrodek badań genetycznych. Stał się ośrodkiem nauki, którą nazwał.
Jego książki Mendel’s Principles of Heredity i Problems of Genetics położyły podwaliny pod przyszłe badania. Pokazują, jak można przewidzieć cechy, chociaż mechanizmy są nadal kontrowersyjne.
Historia Batesona jest często opisywana jako proste zwycięstwo nad darwinowskim stopniowością. Jednak sytuacja jest bardziej skomplikowana. Był oddanym ewolucjonistą, który widział skokowe zmiany. Bronił Mendla, ale odrzucił mechanizmy komórkowe, które sprawiły, że prawa Mendla były fizycznie ważne. Stworzył całą dziedzinę, kwestionując jej dominującą teorię.
Pozostają pytania. Czy możliwe jest budowanie nauki bez fundamentalnego zrozumienia jej mechanizmów? Batsonowi to się udało. Podał dowody, nazwiska i instytucje. Chromosomy przejęły kontrolę. Nauka idzie dalej. Choć go opuszczono, dom, który zbudował, stoi nadal.
