Katalin Karikó was niet van plan de wereld te veranderen. Ze wilde gewoon begrijpen hoe cellen werken. Deze biochemicus, geboren in Hongarije, raakte geobsedeerd door boodschapper-RNA. Het klonk als een doodlopende weg. Jarenlang geloofden wetenschappers dat mRNA te kwetsbaar en te ontstekingsremmend was om ooit in de geneeskunde te worden gebruikt. Het veroorzaakte immuunalarmen die het therapeutische potentieel zouden vernietigen voordat het effect zou kunnen hebben.
Karikó zag een ander pad.
Ze concentreerde zich op het modificeren van de nucleosiden – de bouwstenen van RNA. Door specifieke moleculen uit te wisselen, verminderde ze de ontstekingsreactie. Deze enkele aanpassing transformeerde mRNA van een biologische curiosum in een levensvatbaar vehikel voor medicijnen. Hierdoor kon het molecuul instructies naar de cellen overbrengen zonder dat er paniek ontstond.
Deze doorbraak ligt aan de basis van de mRNA-vaccins die in 2021 werden geïntroduceerd. Toen de COVID-19-pandemie toesloeg, was de technologie gereed. Deze vaccins werken door het immuunsysteem te sturen om specifieke ziekteverwekkers te herkennen. Ze bevatten het virus zelf niet. Ze bevatten een blauwdruk. Het lichaam leest de blauwdruk, bouwt het eiwit op en leert de indringer te bestrijden.
Zonder de volharding van Karikó had die tijdlijn er misschien heel anders uitgezien. Haar werk bewees dat de wetenschap niet altijd in een rechte lijn beweegt. Soms is er iemand voor nodig die tientallen jaren alleen wil staan.
