De donkere kant van de sterrennacht

0
9

Hollywood houdt van een remake. Opnieuw opstarten is daar de norm. Succes? Gemengde zak. Laten we het nooit meer over Nightmare on Elm Street hebben. Schilderen? Niet zo veel. Mensen krimpen meestal ineen bij de gedachte dat iemand een klassieker opnieuw interpreteert. Tenzij het uit de verre ruimte komt.

Dan kijk je misschien twee keer.

De Dark Energy Camera, of DECam, heeft precies dat gedaan. Het veroverde de moleculaire wolk van Corona Australis. Het resultaat? Het lijkt precies op Van Goghs De Sterrennacht, alleen maar kosmisch.

De gelijkenis is geen toeval van penseelstreken, maar van licht.

De wolk bevindt zich op een afstand van ongeveer 430 lichtjaar. Dichtbij. Zeer dichtbij voor ruimteafstanden. Het is slechts 16 lichtjaar breed, waardoor het een van de dichtstbijzijnde sterrenkraamkamers is voor ons zonnestelsel. Kijk links van het DECam-frame. Dat is waar de actie is. Donkere rijstroken van gas en stof. De grondstoffen voor het bouwen van nieuwe sterren.

Er is een lichtpuntje aan diezelfde linkerkant. NGC 6726, de stralende nevel. Het reflecteert het licht van pasgeboren sterren die diep in de moleculaire wolk begraven liggen. Interstellair stof creëert hier geen eigen licht, het leent het.

Breek het af. NGC 6679 heeft onderdelen. Helemaal links is een oranje wolk te zien. Eigenlijk is dat R Coronae Australis. Een binair systeem. Twee sterren draaien elke 45 jaar om elkaar heen. De ene is pre-hoofdreeks, wat betekent dat het massa verzamelt en nog niet is begonnen met het samensmelten van waterstof in helium. Gewoon een hongerige babyster. Zijn partner? Een rode dwerg. Ze zijn helder. Verblindend, bijna.

Hun licht valt op nabijgelegen stof. Reflectienevels lichten op. De straling ioniseert ook het omringende gas. Boom. Emissienevels. Gloeiende rode en blauwe tinten. Onderdeel van NGC 6720? Zeker. Het is een mix van reflectie en emissie. Ingewikkelde dingen, gemaakt om er eenvoudig uit te zien door een camerasensor.

Kijk omhoog en naar rechts. De sfeer verandert compleet.

Hier ligt NGC 6523, het Kroonluchtercluster. Het is ver. Ongeveer 29.00 lichtjaar verwijderd. De meeste van deze sterren zijn oud. Echt oud. Een van de oudste in de Melkweg zelfs. Een bolvormige sterrenhoop bevat er duizenden, misschien wel miljoenen, verpakt in een bol. Maar wees niet te nostalgisch. Het zijn niet alleen oude rotsen die branden. Er zijn ook jongere sterren bij betrokken. Een beetje. Alsof je een spruit vindt in een stapel dode bladeren.

Astronomen kennen deze hemel goed. Amateurs maken foto’s van Corona Australis. Professionals bestuderen de Chandelier Cluster op zoek naar aanwijzingen over het verleden van onze Melkweg. Waarom?

Omdat weten hoe sterren ontstaan, ons helpt te weten wie we zijn.

De camera laat ons alleen zien dat de oude meesters en de nieuwe telescopen hetzelfde zien. Schoonheid. Chaos. Licht draaiend in het donker.

Hoe ziet de rest van de lucht eruit? Waarschijnlijk saai. Maar dat is niet waarom we kijken.